DÖKME REÇİNELİ 34,5/0,4KV-OG/AG KURU TİP, DAĞITIM TRANSFORMATÖRÜ TEKNİK ŞARTNAMESİ

1. GENEL

1.1 Konu ve Kapsam

Bu şartname 36 kV’a kadar orta gerilim dağıtım sistemlerinde kullanılacak üç fazlı, projesinde veya malzeme/keşif listesinde belirtilen güç ve gerilim seviyelerindeki, kuru tip dağıtım transformatörlerinin teknik özelliklerini kapsar.

            (TEDAŞ MYD Şartnamelerine uyumlu olacaktır.)

Tip : Dahili

Üç fazlı, iki sargılı

Sargıları vakum altında epoksi reçine ile örtülmüş kuru tip

Kullanım Yeri : Bina içi

Soğutma Şekli:

Seçiniz

1)      (AN)   Hava Soğutmalı

2)      (AF)   Fan Soğutmalı

Boşta gerilim ayarlı

Bobinler hava soğutma kanallı

Mahfazasız (IP00)

1.2 Standartlar

Transformatörler aşağıdaki Türk Standartlarına(TS), Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) standartlarına ve VDE standartlarına uygun olarak imal ve test edilecektir.

TS 7541 / IEC 726 – IEC 60076 / VDE 0532 :Kuru tip transformatörler

1.3 Çalışma ortamı

Yükselti…………………………… : 1.000 m.

Ortam Sıcaklığı………………… : En az –15 C, en çok 40 C

24 saat içinde ortalama sıcaklık. : 30 C

1.4 Elektriksel özellikler(Güç,kayıp,kısa devre gerilimi:anma geriliminde ve tabii soğutmada(AN) geçerlidir)

Anma Frekansı (Hz.) : 50

En yüksek sistem gerilimleri (Primer) (kV)

(Sekonder) (kV)36

Anma Gerilimleri*

-OG sargısı(kV) : 36

-AG sargısı(V)   : 400/231

Boşta kayıplar Watt olarak Teklifte verilecektir

Yükte kayıplar (75 C’ de) Watt olarak Teklifte verilecektir

Kısa devre Gerilimi(75 C’ de) (%)* Teklifte verilecektir

Ses gücü düzeyi(LPA) dB (1 m. uzaktan ölçülen A-gürültü seviyesi) Teklifte verilecektir

Bağlantı grubu* Teklifte verilecektir

Türkiye’de genellikle Dyn 11 bağlantısı kullanılmaktadır

Boşta Gerilim Ayarı :  + 2x(%2,5)

Ayar sargısı : OG tarafında

Ayar sınıfı : Sabit akı (IS-SAA;IEC-CFVV)

Gerilim ayar sahası ve kademe sayısı

Anma gerilimi (kV) *34,5

Ayar sahası* ± 2 x 2,5% 28,5-30-31,5-33-34,5 veya 30-31,5-33-34,5-36

Kademe sayısı: 5

Boşta çevirme oranı (kV)* OG± 2x2,5%/0,4 28,5-30-31,5-33-34,5/0,4 veya 30-31,5-33-34,5-36/0,4

*İşin yapıldığı yerdeki ilgili TEDAŞ Kuruluşundan onay  alınacaktır.

Ayar kademe güçleri : Bütün kademelerde anma gücüne eşit.

-Anma Yalıtım Düzeyleri :O.G. Sargısı;Anma gerilimi* kV 6,3 10,5 15,8 33

-Darbe dayanım gerilimi (1.2/50 􀁭 s) kV-tepe 60 75 95 170

 Bir dakika süreli şebeke frekanslı dayanma gerilimi kV-etken 20 28 38 70

*İşin yapıldığı yerdeki ilgili TEDAŞ Kuruluşundan onay  alınacaktır.

0,4kV A.G. Sargısı ;Bir dakika süreli şebeke frekanslı dayanım gerilimi (kV) : 3

Sıcaklık Artış Limitleri :

a- SARGILAR:

-(F) veya (H) sıcaklık sınıfı yalıtım malzemeleri kullanılacaktır.

Yalıtım Malzemesi Sıcaklık Sınıfı:(F) Sınıfı (H) Sınıfı

Yalıtım Sistemi (sıcak nokta) sıcaklığı (C ) : 155 -180

En yüksek sargı sıcaklık artışı ( K ) : 100 - 125 (Direnç ölçme metodu)

b- Çekirdek ve Metal Bölümler :

Çekirdekteki sıcaklık artışı, hiçbir zaman metal bölümlere ve bunlara bitişik malzemelere zarar verecek sıcaklığa erişmeyecektir.

Çalışma Rejimi :

Transformatörler %100 dengesiz yüklenmede sürekli olarak çalışmaya uygun olacaktır.

Aşırı Gerilim Altında Çalışma : Transformatörler, şartnamede belirtilen sıcaklık limitlerini aşmadan, Anma geriliminin %105’ ine eşit gerilimde anma akımını verecek şekilde Anma geriliminin %110’ una eşit gerilimde boşta, sürekli olarak çalışmaya uygun olacaktır.

2. YAPISAL ÖZELLİKLER

Transformatörlerin yapımında kullanılan bütün malzemeler, kullanılma yerine ve amacına uygun yapıda, birinci sınıf kalitede, dayanıklı, üstün fiziksel ve elektriksel özelliklere sahip malzemelerden seçilecektir.

Transformatörlerin dizayn ve imalatı, en yeni teknik uygulamalar ve en iyi işçilikle yapılacak ve bütün işte güvenlik faktörleri en geniş şekilde göz önüne alınacaktır.

2.1 ÇEKİRDEK:

a) Çekirdek yüksek kalitede, düşük kayıplı, soğuk çekilmiş ve kristalleri yönlendirilmiş, her iki yüzü de yalıtılmış Transformatör saçlarından imal edilecektir.Bacak ve boyunduruk saçları, 45 derece eğimle üst üst-te bindirilerek birbirlerine geçmeli olarak birleştirilecektir.Çekirdek yapısında mümkün olduğunca, civata kullanılmayacaktır.Saçlar,boyundurukta sıkıştırma profilleri, bacaklarda ise manyetik olmayan bandajlarla sıkıştırılacaktır.

Çekirdeğin yapımında boştaki kayıpların ve gürültünün en aza indirilmesi için gerekli bütün önlemler alınacaktır.

b) Paslanmayı önlemek için çekirdeğin tümü pasa ve yüksek sıcaklığa dayanıklı bir malzeme ile kaplanacaktır.

2.2 SARGILAR:

a) AG ve YG Sargıları için elektrolitik bakır veya alüminyum iletkenler kullanılacak ve iletkenler yüksek kaliteli(F) veya (H) sıcaklık sınıfı yalıtım malzemeleri ile yalıtılacaktır.

b) Sargıların üzeri, cam elyafı ile takviye edilmiş epoksi reçine ile kapatılacatır. YG sargıları dökme reçine, AG sargıları bant sargı olabilir.Bu şekilde sargılar, hava ile teması kesilerek kimyasal etkilere, toza ve rutubete karşı korunacaktır.Sargıların dış yüzeyleri pürüzsüz olacak ve toz birikmesi önlenecektir. Rutubetli yerlerde ve -25C’a kadar düşük sıcaklıkta uzun süreli depolamadan sonra dahi, bakım gerektirmeden servise alınabilecek ve serviste bakım gerektirmeyecektir.

c) Sargılar içine sargılar arasına konacak soğutma kanalları ile sargıların, doğal hava dolaşımı ile soğutulması sağlanacaktır.

d) Sargılar, kısa devrelerde oluşacak termik ve mekanik zorlamalara, standartlarda belirtilen yalıtım dayanım deneylerine, hasar görmeden dayanacak şekilde dizayn ve imal edilecektir.

Sargılarda pratik olarak kısmi boşalma oluşmayacaktır.

e) İletkenlerle yalıtım malzemeleri arasındaki farklı genleşme özelliklerinden dolayı, sargı içindeki sıcaklık değişmelerinde ve çok düşük ortam sıcaklığından ani aşırı yüklenmelerden oluşacak termik şoklarda, yalıtımın çatlamasını önleyici önlemler alınacaktır.

f)Transformatörler yangına karşı güvenli olacak ve bunun için yanmaz veya ateşe dayanıklı, ark kesildiğinde sönen, yanma sırasında çevreyi kirletici zehirli gazlar çıkarmayan tipte yalıtım malzemeleri kullanılacaktır.

2.3 Kademe Değiştirme

Yüksek gerilim sargısının gerilim ayar kademe uçları sargıları üzerine yerleştirilecek, kademe değiştirme işlemi enerjisiz durumda, bağlantı köprüleri vasıtasıyla yapılacaktır.Kademe uçları ait olduğu kademeyi gösterecek şekilde işaretlenecektir.

2.4 Bağlantılar ve terminaller

a) AG ve YG sargıları bağlantı terminalleri, üst taraftan veya alt taraftan dış bağlantıların yapılmasına uygun olacaktır (Sipariş esnasında bağlantı şekli belirtilecektir). AG faz ve nötr terminalleri, uygun kesitte bakır veya Alüminyum lama olacak ve ihtiyaca göre izolatörler vasıtasıyla üst veya alt çekirdek sıkıştırma profillerinin üzerine yerleştirilecektir.

b) YG terminalleri için, Madde 2.4 a)’ da belirtilen hususun karşılanması koşulu ile imalatçının standart dizaynı kabul edilebilir.

2.5 Aşırı Yük Koruması

Transformatörler, yüksek ortam sıcaklığı ve aşırı yük nedeniyle aşırı ısınma ve termik zorlamalara karşı, sıcaklık koruma sistemiyle donatılacaktır.

a) Sıcaklık koruma sistemi, her faz için bir adet olmak üzere, direnci sıcaklıkla değişen üç adet algılayıcı (PT100 termistör) ve bir sıcaklık kontrol cihazından oluşacaktır.Sıcaklık algılayıcıları AG sargısının en üst bölgesine (en sıcak nokta) yerleştirilecektir.Uyarı sıcaklığına erişildiğinde, sıcaklık kontrol cihazındaki röle kontakları konum değiştirecek ve bir kumanda sinyali (alarm veya açma) alınacaktır.Sargı sıcaklığının takriben 6K altına indiğinde sıcaklık kontrol cihazının röle kontakları normal konumuna dönecektir.

b) Sıcaklık koruma röle sistemi, kendi devresinde meydana gelecek gerilim kesilmesi ve açık devre gibi arızalara karşı otomatik koruma sağlayacaktır. Cihazın üzerinde trafonun sıcaklığının okunabileceği dijital sıcaklık göstergesi bulunacaktır.

c) Sıcaklık koruma sisteminin açma ve alarm için uyarı sıcaklıkları, koruma sisteminin karakteristikleri ve bağlantı şemaları teklifte verilecektir.

2.6 Şasi ve Yardımcı Donanım

Transformatörler, her iki eksen doğrultusunda hareket edebilen düz tekerlekleri bulunan ve transformatörün tüm ağırlığını taşıyacak kapasitede sağlam bir şasi üzerine monte edilecektir.

Tekerlekler kilitlenebilecek ve istendiğinde çıkarılabilecektir.Tekerlekleri çıkarılmışken şasi, düz satıh üzerinde kaydırmaya uygun olacaktır.Şasi üzerinde aşağıdaki düzenler bulunacaktır:

- Transformatörü emniyetle kaldırmak için kaldırma halkaları

- Eksenler doğrultusunda her yönde çekmek için çekme delikleri

- Tabanda paslanmaz çelikten yapılmış civatalı tipte topraklama terminali ve topraklama sembolü.

2.7 İşaret Plakası

Transformatörler üzerine kolaylıkla görülebilen, paslanmaz çelik veya paslanmayan diğer metalden yapılmış bir işaret plakası bulunacaktır.İşaret plakası çelik vidalarla veya perçinle tespit edilecek, yazıları okunaklı, silinmez ve solmaz olacaktır.İşaret plakası üzerinde IEC726 Madde 8.’ de belirtilen bilgiler bulunacaktır.

2.8 Korozyona Karşı Önlemler

Transformatörlerin sıkıştırma profilleri, şasesi ve diğer metal parçalar boyanacak yada sıcak daldırma usulü ile galvanizlenecektir.Boyanamayan veya sıcak galvaniz yapılamayan küçük parçalar korozyona dayanıklı malzemelerden yapılacaktır.Boyanacak veya galvanizlenecek yüzeyler düzgün, hasarsız, temiz ve kaplamanın ömrünü etkileyecek yabancı maddelerden arındırılmış olacaktır.

2.9 Soğutma Sistemi:

            Malzeme Listesinde veya projesinde (tek-hat şemasında) belirtilmesi halinde transfor-matörler cebri soğutmalı (fanlı) olarak satın alınacaktır. Cebri soğutma için kullanılacak fanlar, trafonun anma gücünü %40 artıracak şekilde seçilecektir. Fanlar ve tahrik motorları yüksek verimle ve düşük gürültü düzeyinde çalışacaktır. Fanlı aşırı yükte çalışma için gerekli kontrol ve kumanda teçhizatı bir kumanda dolabı içinde tesis edilecektir. Her bir fan motoru, termik röle ile teçhiz edilmiş bir kontaktörle çalıştırılacaktır.

Kumanda panosunda elle/otomatik kumanda için seçici anahtar bulunacaktır.Otomatik çalıştırmada, soğutma teçhizatının başlatma ve durdurma kumandası bulunacaktır.

Kumanda panosunda yerinden/ uzaktan kontrol ve kumanda için aşağıdaki göstergeler ve teçhizat bulunacaktır;

- Elle/otomatik kumanda seçici anahtar pozisyonu

- Fanlar devrede lambası

- Bir veya daha fazla fan servis dışı lambası

- Çalıştırma ve durdurma butonları.

3. Deneyler

Deneyler, aksi belirtilmedikçe standartlardaki ilgili maddelere uygun olarak, komple monte edilmiş transformatörler üzerinde uygulanacaktır.

3.1 Rutin Testler :

Aşağıda IEC 726’ da ki madde no.ları belirtilen rutin deneyler tüm ünitelere imalat esnasında uygulanacaktır.

- Sargı direncinin ölçülmesi (Madde 13)

- Çevirme oranının ölçülmesi ve vektör grubu faz kayması kontrolünün denetlenmesi(Madde14)

- Kısa devre gerilimi, kısa devre empedansı ve yük kayıplarının ölçülmesi(Madde 15)

- Boştaki kayıpların ve akımın ölçülmesi (Madde 16)

- Uygulanan gerilim deneyi (Madde 17)

- Endüklenen gerilim deneyi (Madde 18)

Deneyler, İdare’nin temsilcisi önünde yapılacaktır.İdare, deneylerde bulunmayacağını bildirirse, deney raporları İdare’ye gönderilecektir.

3.2 Tip Testler :

            Teklif sahibi teklif ettiği transformatörlerle ilgili, uluslar arası bağımsız bir laboratuvardan alınmış “kısa devrelere karşı mekanik dayanım deneyi(KDKMDD) raporu”nu verecektir.

Tasarım farklılığı olmadığı sürece,bir transformatöre ait geçerli (KDKMDD) raporu varsa, söz konusu raporun alımı yapılacak trafolar için de geçerli olduğu kabul edilir. Bir lisans altında imalat yapılıyorsa tip deney raporu, imalatı yapan firmaya ait

olacaktır.

       İdare, aşağıdaki testlerin, imalatçının tesislerinde yapılmasını isteyebilir.

- Sıcaklık artışı(ısınma) testi,

- Yıldırım darbe dayanma gerilimi testi,

- Kısmi boşalmanın ölçülmesi testi,

- Gürültü seviyesi ölçülmesi testi,

3.3 Özel Testler:

Teklif sahibi, teklif ettiği transformatörlerin,

Yanma sınıfı :F1

Klima sınıfı :C2

Çevre sınıfı :E2