SARGILARI EPOKSİ REÇİNE İLE ÖRTÜLÜ KURU TİP

OG/AG DAĞITIM GÜÇ TRANSFORMATÖRLERİ

TEKNİK ŞARTNAMESİ

1.     GENEL

1.1. Konu ve Kapsam

Bu şartname orta gerilim dağıtım şebekelerinde kullanılmak üzere satın alınacak üç fazlı, gerilimi 36 kV’a ve anma gücü 1600 kVA’ ya kadar olan sargıları dökme reçine ile örtülmüş kuru tip OG/AG dağıtım transformatörlerinin teknik özelliklerini kapsar.

Şartname ve eklerinde aksi belirtilmedikçe transformatörler, şartnamede belirtilen tüm donanımı ile birlikte komple ünite halinde temin edilecektir.

Satın alınacak transformatörlerin tipleri ve teknik özellikleri Malzeme Listesinde ve/veya Garantili Özellikler Çizelgesinde belirtilmiştir.

1.2. Standartlar

Bu şartname ve eklerinde aksi belirtilmedikçe, transformatörler aşağıdaki Türk Standartları (TS) ve Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) standartlarının en son baskılarına uygun olarak imal ve test edilecektir.

TS 7451/IEC 60726                                   : Kuru tip transformatörler

TS IEC 60905                                            : Kuru tip transformatörler için yükleme kuralları

TS 267/IEC 76                                           : Güç transformatörleri

HD 464 S1/A2                                            : Kuru Tip Transformatörler

HD 464 S1                                                  : Kuru Tip Transformatörler

1.3. Çalışma Koşulları

Malzeme Listesinde aksi belirtilmedikçe sipariş konusu transformatörler aşağıda belirtilen çalışma koşullarında kullanılmaya uygun olacaktır.

2. ÖZELLİKLER

Bu şartname kapsamındaki kuru tip OG/AG dağıtım transformatörleri dağıtım şebekelerinde indirici transformatör olarak kullanılacak ve malzeme listesinde aksi belirtilmedikçe aşağıda belirtilen özelliklerde olacaktır.

2.1. Tip

- Üç fazlı, iki sargılı

- Sargıları epoksi reçine ile örtülmüş kuru tip

- Bina içi

- Muhafazasız (Koruma sınıfı IP00)

- Doğal hava soğutmalı (AN)

- Boşta gerilim ayarlı

2.2. Elektriki Özellikler

      2.2.1. Anma frekansı           (Hz)                                       : 50, 60

      2.2.2. Anma güçleri             (kVA)                                    : 400-630-800-1000-1250-1600

      2.2.3. En yüksek sistem gerilimleri (Primer) (kV)   : 7,2-12-17,5-36

      2.2.4. Anma gerilimleri

              . YG sargısı                (kV)                           : 6,3-10,5-15,8-33

              . AG sargısı                 (V)                            : 400/231

2.2.5. Boşta gerilim ayarı

             . Ayar sargısı                                                            : YG tarafında

             . Ayar sınıfı                                                               : Sabit akı

              Gerilim ayar sahası ve kademe sayısı:

           . Ayar kademe güçleri                                            : Bütün kademelerde anma gücüne eşit.

2.2.6. Bağlantı Grubu                                                        : Dyn 11

2.2.7. Kısa Devre Gerilimi (%Uk) (anma kademede)       : 6 (Referans sıcaklıkta)     

2.2.8. Anma Yalıtım düzeyleri

i) YG Sargısı

ii) AG Sargısı

 . Bir dakika süreli şebeke frekanslı dayanım gerilimi (kV)    :  3

2.2.9. Sıcaklık Artış Limitleri

i) Sargılar : (Sargıların yalıtımında (F) sıcaklık sınıfı yalıtım malzemeleri kullanılacaktır.)

ii) Çekirdek ve metal bölümler :

Çekirdekte ki sıcaklık artışı, hiçbir zaman metal bölümlere ve bunlara bitişik malzemelere zarar verecek sıcaklığa erişmeyecektir.

2.2.10. Referans Sıcaklık (T ref)

i) Empedans (kısa devre) gerilimi ve yük kayıpları, kullanılan yalıtkan malzemenin sıcaklık    

sınıfına göre aşağıda belirtilen referans sıcaklıkta verilecek ve garanti edilecektir.

ii) Farklı sıcaklık sınıfında yalıtım malzemelerinden yapılmış sargıları bulunan transformatörler için, en yüksek yalıtım sıcaklık sınıfındaki sargının referans sıcaklığı kullanılacaktır.

2.2.11. Ses Gücü Düzeyi (LWA)

2.2.12. Çalışma Rejimi

Transformatörler %100 dengesiz yüklemede sürekli olarak çalışmaya uygun olacaktır.

2.2.13. Aşırı Gerilim altında Çalışma

Transformatörler, şartnamede belirtilen sıcaklık artış limitlerini aşmadan,

. Anma geriliminin %105’ine eşit gerilimde anma akımını verecek şekilde,

. Anma geriliminin %110’na eşit gerilimde boşta, sürekli olarak çalışmaya uygun olacaktır.

2.2.14. Kayıplar

2.2.15. Toleranslar

Sipariş  kapsamındaki  transformatörlerin deney sonucunda  bulunan  değerleri, İmalatçı tarafından garanti edilen değerlerle aşağıda belirtilen  toleranslar içinde aynı ise, transformatörlerin bu şartnameye uygun olduğu kabul edilir.

       - Boşta değiştirme oranı                           : ± % 0.5

         (Ana kademede)

       - Anma akımında kısa devre gerilimi        : ± % 10

         (Ana kademede)

       - Boştaki akım                                          : + % 30

       - Tüm Kayıplar                                           : + % 10

                1. Boşta Kayıplar                              : + % 15

                2. Yükte Kayıplar                             : + % 15

2.2.16. Geçici Olarak Aşırı Yükleme

Transformatörler, “Kuru tip transformatörler için yükleme kuralları, TS IEC 60905”e göre geçici olarak aşırı yüklemeye uygun olacaktır.

Geçici olarak aşırı yükleme eğrileri teklifte verilecektir.

2.3. Yapısal Özellikler

Transformatörlerin yapımında kullanılan bütün malzemeler, kullanılma yerine ve amacına uygun yapıda, birinci sınıf kalitede, dayanıklı, üstün fiziksel ve elektriksel özelliklere sahip malzemelerden seçilecektir.

Transformatörlerin dizayn ve imalatı, en yeni teknik uygulamalar ve en iyi işçilikle yapılacak ve bütün işte güvenlik faktörleri en geniş şekilde göz önüne alınacaktır.

2.3.1. Çekirdek

Çekirdeğin yapımında boşta kayıpların ve gürültünün en aza indirilmesi için gerekli bütün önlemler alınacaktır.

2.3.2. Sargılar

i) AG ve YG Sargıları için elektrolitik bakır iletkenler kullanılacak ve iletkenler yüksek kaliteli (F) sınıfı sıcaklık yalıtım malzemeleri ile yalıtılacaktır.

ii) Sargılar, kısa devrelerde oluşacak termik ve mekanik zorlamalara, şartnamede belirtilen yalıtım dayanım deneylerine, hasar görmeden dayanacak şekilde dizayn ve imal edilecektir.

iii) Transformatörler yangına karşı güvenli olacak ve bunun için yanmaz veya ateşe dayanıklı, ark kesildiğinde kendiliğinden sönen, yanma sırasında çevreyi kirletici zehirli ve yanıcı gazlar çıkarmayan tipte yalıtım malzemeleri ile imal edilecektir.

2.3.3. Kademe Değiştirme

Yüksek gerilim sargısının gerilim ayar kademe uçları, sargıların üzerine yerleştirilecek, kademe değiştirme işlemi enerjisiz durumda bağlantı köprüleri vasıtasıyla yapılacaktır. Kademe uçları ait olduğu kademeyi gösterecek şekilde işaretlenecektir.

2.3.4. Bağlantılar ve Terminaller

i) AG ve YG sargıları bağlantı terminalleri malzeme listesinde belirtildiği şekilde üst taraftan veya alt taraftan dış bağlantıların yapılmasına uygun olacaktır.

ii) AG faz ve nötr terminalleri uygun kesitli bakır lama olacak ve ihtiyaca göre izolatörler vasıtasıyla üst ve alt çekirdek sıkıştırma profillerinin üzerine yerleştirilecektir.

AG bağlantıları için kablo veya yassı bara bağlantısına uygun bağlantı pabuçları, transformatör ile birlikte verilecektir.

iii) YG terminalleri için madde 2.3.4.i ‘de belirtilen hususun karşılanması koşulu ile imalatçının standart dizaynı kabul edilebilir.

2.3.5. Aşırı Yük Koruması

Transformatörler yüksek ortam sıcaklığı ve aşırı yük nedeni ile aşırı ısınma ve termik zorlamalara karşı “Sıcaklık Koruma Sistemi” ile donatılacaktır.

i) Sıcaklık Koruma Sistemi her faz için bir en az bir adet olmak üzere direnci sıcaklıkla değişen   sıcaklık sezicileri ve  açma ünitesinden oluşacaktır. Sıcaklık seziciler AG sargısının en sıcak noktasına yerleştirilecektir. Uyarı sıcaklığına erişildiğinde açma ünitesindeki röle kontakları konum değiştirecek ve bir kumanda sinyali (Alarm veya açma) alınacaktır. Sargı sıcaklığı uyarı sıcaklığının takriben 6K altına indiğinde, açma ünitesinin röle kontakları normal konumuna dönecektir.

ii) Sıcaklık koruma röle sistemi, kendi devresinde meydana gelecek gerilim kesilmesi ve açık devre gibi arızalara karşı otomatik koruma sağlayacaktır.

iii) Açma ünitesi 220 V AC gerilimle beslenecektir. Alternatif besleme şekillerine gerekli ilave teçhizat, teklifte belirtilecektir.

iv) Sıcaklık Koruma Sisteminin alarm ve açma için uyarı sıcaklıkları, koruma sisteminin karakteristikleri ve bağlantı şemaları, teklifle birlikte verilecektir.

2.3.6. Şasi ve Yardımcı Donanım

Transformatörler, her iki eksen doğrultusunda hareket edebilen düz tekerleri bulunan ve transformatörün tüm ağırlığını taşıyacak kapasitede sağlam bir şasi üzerine monte edilecektir. Tekerler kilitlenebilecek ve istendiğinde çıkarılabilecektir. Tekerleri çıkarılmış şasi, düz satıh üzerinde kaydırmaya uygun olacaktır.

Şasi üzerinde;

. Transformatörü emniyetle kaldırmak için kaldırma halkaları,

. Eksenler doğrultusunda her yönde çekmek için çekme halkaları,

. Tabanda paslanmaz çelikten yapılmış civatalı tipte topraklama terminali (Topraklama sembolü ile işaretlenmiş) bulunacaktır.

2.3.7. İşaret Plakası           

Transformatörler  üzerinde kolaylıkla görülebilen,  paslanmaz  çelik  veya paslanmayan  başka  metalden  yapılmış bir  işaret  plakası  bulunacaktır.  İşaret  plakası çelik vidalarla veya perçinle tespit  edilecek,  yazılar     okunaklı,  silinmez ve solmaz olacaktır. 

İşaret  plakası  üzerinde  TS 267 / IEC 60076-1'de  belirtilen  bilgilere  ek     olarak aşağıdaki bilgiler bulunacaktır.

- Alıcının sipariş numarası

- Yapım yılı ve ayı

- Boşta kayıplar ve yük kayıpları

- Kademe değiştirici kademe numarası ve gerilimleri (V ve/veya kV olarak)

- Alıcının malzeme kod numarası

- Çevre sınıfı , İklim sınıfı, yangın sınıfı

2.3.8. Korozyona Karşı Önlemler

2.3.8.1. Genel

Transformatörlerin metal bölümleri korozyona dayanıklı malzemeden yapılacak ve yüzeyler korozyonu en aza indirecek şekilde işlenecektir.

Korozyona karşı aşağıdaki önlemler alınacaktır:

- Akım taşıyan parçalar demir içermeyen metalden olacaktır.

- İmalatta  kullanılacak  malzeme galvanik korozyona  yol  açmayacak  şekilde    seçilecek ve      

  düzenlenecektir.

- Akım  taşıyan  ya  da yapı eleman olarak kullanılan  alüminyum  alaşımlar    korozyona dayanıklı olacaktır.

- Demirli parçalar sıcak daldırma usulüyle galvanizlenecek ya da boyanacaktır.

- Galvanizlenecek  ya  da boyanacak  yüzeyler,  düzgün,  hasarsız,  temiz  ve    kaplamanın ömrün

   azaltan yabancı maddelerden arınmış olacaktır.

2.3.8.2. Boyama

Boyama için aşağıdaki işlemler yapılacaktır.

a) Bütün yüzeyler boyama standartlarında belirtilen metotla (kumlama +  kimyasal    temizleme vs.) iyice temizlenecektir.

b) Birinci  kat  (astar)  için,  katalize  edilmiş  paslanmaz  epoksi  boyalar    kullanılacaktır.

c) Ara kat boya imalatçı tarafından seçilebilir.

d) Son kat boyama için, poliüretanlı boyalar, alkid ve silikon boyalar, değişik karışımlı vinil boyalardan biri kullanılacaktır.

e) Her kat boya en az 35 mikron kalınlıkta olacaktır (Toplam 105 Mikron).

f) Boyama işleri rutin deneylerden önce tamamlanacaktır.

Toplam boya kalınlığı rastgele seçilmiş beş noktada boya kontrol aygıtı ile ölçülecektir. Ölçülen değerlerin ortalaması 105 mikrondan küçük olmayacaktır.

Boya tabakalarının birbiriyle kaynaşması, rastgele seçilen beş noktada TS  4313/ASTM D 3359'a uygun olarak bant yapıştırma yöntemiyle kontrol edilecektir. Deney sonucu bu standartlarda yer alan Sınıf-4'ten daha kötü olmamalıdır.

2.3.8.3. Galvanizleme

Galvanizleme işlemi ve galvanizlenmiş yüzeyler  üzerindeki  deneyler  sıcak daldırma galvaniz konusundaki ISO 1459,  1460, 1461'e ve TS 914 "Çinko kaplama (sıcak daldırma ile)"'e uygun olarak yapılacaktır. Cıvata ve vidalı çubukların dişleri  de  dahil  olmak  üzere  tüm  metal  parçaların  sıcak  daldırma  ile galvanizleme işlemi işleme,  eğme,  kesme,  delme,  puntolama,  işaretleme  ve kaynak  işlemleri  tamamlandıktan sonra yapılmalıdır. Galvanizlenen  somunlar kılavuzlanıp dişlerin temizlenmesinden sonra, suya dayanıklı ve paslanmayı önleyici yağla yağlanacaktır. Boyanamayan ve sıcak galvaniz yapılamayan küçük parçalar paslanmaz çelikten yapılacaktır.

3. DENEYLER

3.1. Tip Deneyleri ve Özel Deneyler

3.1.1. Tip Deneyleri:

. Sıcaklık artışı (ısınma) deneyi: (Deney;  33/0.4  kV  transformatörlerin  30  kV 

kademesinde, 6.3-15/0.4  kV   transformatörlerin  en  düşük  kademesinde  ve bunlara 

karşılık  gelen  yük kayıpları ile yapılacaktır.)

  . Tam dalga darbe deneyi

  . Ses gücü düzeyinin ölçülmesi deneyi (TS 8711 / IEC 60551'e göre)

  . Kısa devrelere karşı mekanik dayanım deneyi

3.1.2. Özel Deneyler:

İlgili Standart: HD 464 S1/A2

3.2. Rutin Deneyler

Bu  şartname  kapsamında  imalat  tamamlanmış olan  bütün  transformatörlere İmalatçı tarafından uygulanacak rutin deneyler aşağıdadır:

   . Sargı direncinin ölçülmesi

   . Çevirme oranının ölçülmesi ve vektör grubu simgesinin denetlenmesi

   . Kısa devre geriliminin ve yük kayıplarının ölçülmesi

   . Boştaki kayıpların ve akımın ölçülmesi

   . Uygulanan gerilim deneyi

   . Endüklenen gerilim deneyi

   . Kısmi boşalmanın ölçülmesi (DİN/VDE 0532, Teil 6)

 . Kayıp açısı tanjantının ölçülmesi (Transformatörlerde sargılar arası ve  her  bir   sargı ile şasi     arasında ölçülecektir. Sonuçlar 20 °C’ye indirgenecektir.)